Odwołanie od wypowiedzenia. Jak je napisać i gdzie złożyć

Odwołanie od wypowiedzenia to po prostu pozew do sądu pracy. Masz na niego 21 dni od doręczenia wypowiedzenia, a termin jest zawity, więc po nim sąd odrzuci pozew bez badania sprawy. Pokazujemy, co musi znaleźć się w piśmie, co dołączyć i do którego sądu je zanieść.

Treści redaguje radca prawny Robert Staszewski

Dostałeś wypowiedzenie i uważasz, że jest niesłuszne albo wadliwe. Masz prawo je zaskarżyć, ale nie robi się tego u pracodawcy ani w PIP. Robi się to w sądzie pracy, a pismo, które składasz, to zwykły pozew. Słowo „odwołanie” jest potoczne, w Kodeksie pracy chodzi o wniesienie sprawy do sądu.

Najważniejsza jest jedna liczba: 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. To termin zawity. Jeśli go przekroczysz, sąd odrzuci pozew bez badania, czy zwolnienie było słuszne. Nie ma znaczenia, jak mocne masz argumenty. Dlatego pierwsza rzecz, jaką powinieneś zrobić po przeczytaniu tego tekstu, to sprawdzić, którego dnia odebrałeś wypowiedzenie, i policzyć termin.

Czego możesz żądać w pozwie

Zanim zaczniesz pisać, musisz zdecydować, o co wnosisz. Sąd rozpozna dokładnie to, co wpiszesz, więc żądanie trzeba sformułować wprost. Masz do wyboru:

• przywrócenie do pracy na dotychczasowych warunkach, czyli powrót na stanowisko, jakbyś nie został zwolniony,
• odszkodowanie za niezgodne z prawem lub nieuzasadnione wypowiedzenie, czyli pieniądze zamiast powrotu.

Możesz wskazać jedno z tych żądań albo zażądać przywrócenia, a odszkodowania ewentualnie, na wypadek gdyby sąd uznał powrót za niecelowy. Jeśli miałeś umowę na czas określony albo na okres próbny, przy wadliwym wypowiedzeniu zwykle przysługuje samo odszkodowanie. Nie musisz w tym momencie znać dokładnej kwoty, sąd ustali ją według przepisów, ale w pozwie warto wskazać wartość przedmiotu sporu, o czym niżej.

Co musi znaleźć się w pozwie

Pozew do sądu pracy nie musi być napisany prawniczym językiem. Musi za to zawierać kilka stałych elementów, bez których sąd wezwie Cię do uzupełnienia i stracisz czas:

1. Oznaczenie sądu, do którego kierujesz pismo (sąd rejonowy, wydział pracy).
2. Twoje dane jako powoda: imię, nazwisko, adres, PESEL.
3. Dane pozwanego, czyli pracodawcy: pełna nazwa i adres siedziby, dokładnie tak, jak w umowie o pracę.
4. Oznaczenie pisma: „pozew o przywrócenie do pracy” albo „pozew o odszkodowanie”.
5. Dokładnie sformułowane żądanie, na przykład „wnoszę o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach” lub „wnoszę o zasądzenie odszkodowania”.
6. Wartość przedmiotu sporu, jeśli żądasz odszkodowania lub gdy stosunek pracy miał trwać dłużej niż rok (zwykle jest to suma wynagrodzenia za pewien okres, sprawdź w pouczeniu lub u prawnika).
7. Uzasadnienie: krótko opisz, kiedy i na jakich warunkach byłeś zatrudniony, kiedy dostałeś wypowiedzenie i dlaczego uważasz je za wadliwe.
8. Wskazanie dowodów, na przykład umowy o pracę, pisma wypowiadającego, świadków.
9. Własnoręczny podpis.

W uzasadnieniu skup się na konkretach. Jeśli w wypowiedzeniu nie podano przyczyny, a umowa była na czas nieokreślony, napisz to wprost, bo brak przyczyny to jedna z najczęstszych wad. Jeśli przyczyna jest, ale nieprawdziwa albo zbyt ogólna, wyjaśnij dlaczego. Nie musisz od razu udowadniać wszystkiego, wystarczy, że jasno przedstawisz swoje stanowisko i wskażesz, czym chcesz je poprzeć.

Jak liczyć 21 dni

Termin biegnie od dnia, w którym faktycznie doręczono Ci wypowiedzenie, a nie od daty widniejącej na piśmie. Jeśli pracodawca wręczył Ci je do ręki, liczysz od tego dnia. Jeśli przyszło pocztą, liczysz od dnia odbioru listu.

Jeśli odmówiłeś przyjęcia wypowiedzenia albo nie odebrałeś awizowanego listu, zwykle i tak uznaje się je za doręczone, więc unikanie pisma niczego nie zatrzymuje. Dzień doręczenia jest dniem zero, a termin liczysz od dnia następnego. Jeśli dwudziesty pierwszy dzień wypada w sobotę, niedzielę lub święto, przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Nie zgaduj, sprawdź datę odbioru i policz dokładnie.

Co dołączyć do pozwu

Do pisma dołącz kopie dokumentów, które potwierdzają Twoją wersję:

• kopię pisma wypowiadającego umowę (najlepiej z widoczną datą doręczenia),
• kopię umowy o pracę,
• świadectwo pracy, jeśli je już dostałeś,
• inne dokumenty, na które się powołujesz, na przykład korespondencję z pracodawcą.

Pamiętaj o odpisie pozwu i załączników dla strony przeciwnej. Do sądu składasz pismo w dwóch egzemplarzach: jeden dla sądu, drugi sąd wyśle pracodawcy. Jeśli powołujesz świadków, podaj ich imiona, nazwiska i adresy oraz napisz, na jaką okoliczność mają zeznawać.

Do którego sądu i jak złożyć

Pozew kierujesz do sądu rejonowego, do wydziału pracy. Możesz wybrać sąd właściwy dla siedziby pracodawcy albo dla miejsca, w którym praca była wykonywana. Zwykle wygodniej jest wybrać sąd bliżej Ciebie, jeśli tam pracowałeś.

Pismo możesz:

• zanieść osobiście do biura podawczego sądu i poprosić o potwierdzenie na swojej kopii,
• wysłać listem poleconym, koniecznie zachowując dowód nadania.

Liczy się data nadania na poczcie, a nie data, w której list dotrze do sądu. Wysyłka listem poleconym w ostatnim dniu terminu jest więc skuteczna, ale zwykły list bez potwierdzenia nadania to ryzyko, bo nie udowodnisz, kiedy go wysłałeś. Zawsze zostaw sobie kopię całego pisma.

Pracownik wnoszący sprawę o roszczenia ze stosunku pracy jest co do zasady zwolniony z opłaty sądowej, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza ustawowego progu. Powyżej tego progu pobiera się opłatę stosunkową. Konkretną kwotę i próg sprawdź w sekretariacie sądu lub w pouczeniu, żeby nie wstrzymać sprawy z powodu braku opłaty.

Gdy termin już minął

Jeśli 21 dni upłynęło, nie wszystko jest stracone, ale robi się trudniej. Możesz złożyć wniosek o przywrócenie terminu, ale tylko wtedy, gdy uchybiłeś mu bez własnej winy, na przykład przez pobyt w szpitalu albo dlatego, że pismo trafiło na nieaktualny adres. Wniosek składasz w ciągu 7 dni od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia, i razem z nim od razu wnosisz sam pozew.

Sąd oceni, czy naprawdę nie zawiniłeś, a to nie jest oczywiste. Zwykłe „nie wiedziałem, że mam tak mało czasu” nie wystarczy. Jeśli jesteś w tej sytuacji, warto porozmawiać z prawnikiem, zanim złożysz pismo, bo od uzasadnienia wniosku zależy, czy sąd w ogóle zajmie się sprawą.

Pytania

Czy odwołanie i pozew to to samo? Tak. „Odwołanie od wypowiedzenia” to potoczna nazwa. Formalnie składasz pozew do sądu pracy o przywrócenie do pracy albo o odszkodowanie.

Ile mam czasu na złożenie pozwu? 21 dni od doręczenia wypowiedzenia. Termin jest zawity, więc po jego upływie sąd odrzuci pozew bez badania, czy zwolnienie było słuszne.

Czy muszę napisać, czego żądam, już w pozwie? Tak. Musisz wskazać, czy chcesz przywrócenia do pracy, czy odszkodowania. Możesz też zażądać przywrócenia, a odszkodowania ewentualnie, na wypadek gdyby sąd uznał powrót za niecelowy.

Czy zapłacę za wniesienie sprawy? Pracownik jest co do zasady zwolniony z opłaty, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza ustawowego progu. Powyżej niego jest opłata stosunkowa. Dokładne wartości sprawdź w sądzie lub w pouczeniu.

Do którego sądu złożyć pozew? Do sądu rejonowego, wydziału pracy, właściwego dla siedziby pracodawcy albo dla miejsca wykonywania pracy. Wybór należy do Ciebie.

Co, jeśli spóźniłem się z pozwem? Możesz złożyć wniosek o przywrócenie terminu, jeśli uchybiłeś mu bez swojej winy. Masz na to 7 dni od ustania przeszkody i musisz razem z wnioskiem wnieść sam pozew.

Podstawa prawna

Kodeks pracy: art. 44 i art. 264 § 1, art. 45, art. 47(1), art. 265. Kodeks postępowania cywilnego: art. 461, art. 187. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: przepisy o zwolnieniu pracownika od kosztów i o opłacie stosunkowej w sprawach z zakresu prawa pracy. Konkretne progi kwotowe i terminy sprawdź w pouczeniu dołączonym do wypowiedzenia oraz w sekretariacie właściwego sądu.