Pozew o zachowek. Jak odzyskać część spadku, gdy pominięto Cię w testamencie
Pismo, którym najbliższa rodzina zmarłego pominięta w testamencie albo hojnie obdarowana za jego życia domaga się od spadkobiercy zapłaty sumy pieniężnej. Kieruje się je do sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w ciągu pięciu lat od ogłoszenia testamentu.
Zachowek to pieniężne roszczenie, które chroni najbliższą rodzinę zmarłego przed całkowitym pominięciem. Jeżeli spadkodawca rozrządził majątkiem testamentem albo za życia rozdał go w darowiznach, jego dzieci, wnuki, małżonek lub rodzice mogą żądać od spadkobiercy zapłaty. Nie odzyskują konkretnych rzeczy z majątku, tylko sumę pieniędzy odpowiadającą części tego, co przypadłoby im przy dziedziczeniu ustawowym. Pozew kieruje się do sądu właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a roszczenie przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu (albo od otwarcia spadku, gdy testamentu nie było, a zachowku dochodzisz od obdarowanego).
Wzór
...................................... (miejscowość), dnia ...................................... (data złożenia pozwu)
Powód:
...................................... (imię i nazwisko osoby uprawnionej do zachowku)
zamieszkały/a ...................................... (adres powoda)
PESEL ...................................... (PESEL powoda)
Pozwany:
...................................... (imię i nazwisko spadkobiercy, który przyjął spadek albo osoby obdarowanej)
zamieszkały/a ...................................... (adres pozwanego)
PESEL ...................................... (PESEL pozwanego, jeżeli znany, jeżeli nie, pomiń)
Do Sądu ...................................... (Rejonowego, gdy żądana kwota nie przekracza 100 000 zł, albo Okręgowego, gdy ją przekracza) w ...................................... (miejscowość ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy)
...................................... Wydział Cywilny (numer wydziału, jeżeli znany)
Wartość przedmiotu sporu: ...................................... zł (kwota żądanego zachowku, w pełnych złotych)
POZEW O ZAPŁATĘ ZACHOWKU
Działając w imieniu własnym, wnoszę o:
1. Zasądzenie od pozwanego ...................................... (imię i nazwisko) na rzecz powoda ...................................... (imię i nazwisko) kwoty ...................................... zł (słownie: ......................................) tytułem zachowku po zmarłym/zmarłej ...................................... (imię i nazwisko spadkodawcy), wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia ...................................... (np. od dnia doręczenia pozwanemu wezwania do zapłaty albo odpisu pozwu) do dnia zapłaty.
2. Zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych.
3. Przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu.
4. Rozpoznanie sprawy również pod nieobecność powoda oraz wydanie wyroku zaocznego, jeżeli zajdą ku temu podstawy.
Uzasadnienie
W dniu ...................................... (data śmierci) zmarł/a ...................................... (imię i nazwisko spadkodawcy), ostatnio zamieszkały/a ...................................... (ostatni adres zmarłego). Powoda łączyło ze zmarłym/zmarłą następujące pokrewieństwo lub więź: ...................................... (np. powód jest synem, córką, wnukiem, małżonkiem albo rodzicem spadkodawcy).
Dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy; ...................................... (dokument potwierdzający pokrewieństwo, np. odpis skrócony aktu urodzenia lub aktu małżeństwa).
Gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego, powód należałby do kręgu spadkobierców i przypadałby mu udział spadkowy w wysokości ...................................... (np. jedna druga, jedna czwarta, podaj ułamek wynikający z liczby i kręgu spadkobierców ustawowych).
Spadkodawca rozrządził jednak swoim majątkiem w ten sposób, że: ...................................... (opisz, co się stało: spadkodawca sporządził testament, w którym powołał do spadku pozwanego z pominięciem powoda, albo za życia przekazał majątek pozwanemu w darowiźnie).
Dowód: ...................................... (np. postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia, testament, umowa darowizny, odpis księgi wieczystej).
Powód nie otrzymał od spadkodawcy ani ze spadku niczego, co pokrywałoby należny mu zachowek. Powód nie został też wydziedziczony w testamencie, nie zrzekł się dziedziczenia ani nie odrzucił spadku. (jeżeli powód otrzymał darowiznę lub zapis, opisz to szczerze, taka wartość zalicza się na zachowek i pomniejsza żądanie).
Wartość spadku (tak zwana substrat zachowku) po doliczeniu podlegających uwzględnieniu darowizn i zapisów windykacyjnych wynosi ...................................... zł. (krótko wyjaśnij, jak liczysz tę wartość i z czego wynika, np. wartość nieruchomości, oszczędności, doliczone darowizny).
Dowód: ...................................... (np. operat szacunkowy, wydruk z księgi wieczystej, wyciągi bankowe, umowy darowizny).
Należny powodowi zachowek stanowi ...................................... (jedną drugą albo dwie trzecie, jeżeli powód jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy) wartości udziału spadkowego, który przypadłby mu przy dziedziczeniu ustawowym, to jest kwotę ...................................... zł, której zapłaty powód dochodzi niniejszym pozwem.
Przed wniesieniem pozwu powód wezwał pozwanego do dobrowolnej zapłaty zachowku pismem z dnia ......................................, jednak wezwanie okazało się bezskuteczne. (punkt zalecany, jeżeli wysyłałeś wezwanie do zapłaty, dołącz je do pozwu).
Dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania.
Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się zachowek, a jeżeli uprawniony nie otrzymał go w postaci darowizny, powołania do spadku ani zapisu, przysługuje mu roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku. Roszczenie powoda jest zatem w pełni uzasadnione.
...................................... (czytelny podpis powoda)
Załączniki:
- odpis pozwu wraz z załącznikami dla pozwanego,
- dowód uiszczenia opłaty sądowej od pozwu,
- odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy,
- ...................................... (dokument potwierdzający pokrewieństwo powoda ze zmarłym),
- ...................................... (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia, testament, umowy darowizny),
- ...................................... (dokumenty potwierdzające wartość majątku spadkowego),
- ...................................... (wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania, jeżeli było wysyłane).
Jak wypelnic
- Sprawdź, czy w ogóle Ci się należy. Zachowek przysługuje wyłącznie zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, i to tylko wtedy, gdy przy dziedziczeniu ustawowym doszliby do spadku. Rodzeństwu, konkubentowi ani dalszej rodzinie zachowek się nie należy. Nie dostaniesz go także, jeżeli spadkodawca skutecznie Cię wydziedziczył, jeżeli zrzekłeś się dziedziczenia albo odrzuciłeś spadek.
- Ustal, ile żądać. Zachowek wynosi połowę wartości udziału, który przypadłby Ci przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli jesteś osobą małoletnią albo trwale niezdolną do pracy, wynosi dwie trzecie tego udziału. Najpierw ustal swój ułamek ustawowy (zależy od tego, ilu jest spadkobierców), przemnóż go przez wartość spadku, a wynik przez jedną drugą albo dwie trzecie. Od tej kwoty odejmij to, co już otrzymałeś od zmarłego w darowiźnie albo w zapisie.
- Kogo pozwać. Pozywasz spadkobiercę, który faktycznie odziedziczył majątek (najczęściej osobę powołaną w testamencie). Jeżeli spadkobierca sam nie ma z czego zapłacić, a majątek trafił za życia zmarłego do osoby obdarowanej, roszczenie kieruje się w dalszej kolejności przeciwko obdarowanemu.
- Który sąd. O właściwości rzeczowej decyduje kwota: jeżeli żądasz nie więcej niż 100 000 zł, pozew składasz do sądu rejonowego, a jeżeli więcej, do sądu okręgowego. Miejscowo właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a gdy nie da się go ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy.
- Wartość przedmiotu sporu i opłata. Wartością przedmiotu sporu jest żądana kwota zachowku. Od pozwu wnosisz opłatę stosunkową w wysokości 5 procent tej wartości. Opłatę wpłać na rachunek sądu i dołącz dowód wpłaty. Jeżeli nie stać Cię na opłatę, dołącz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu.
- Pilnuj terminu. Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem pięciu lat. Termin liczy się od ogłoszenia testamentu, a gdy zachowku dochodzisz od osoby obdarowanej i testamentu nie było, od otwarcia spadku, czyli od dnia śmierci. Po upływie tego terminu pozwany może uchylić się od zapłaty.
- Wyślij wcześniej wezwanie do zapłaty. Nie jest to bezwzględny warunek, ale warto. Od dnia, w którym pozwany otrzyma wezwanie i popadnie w opóźnienie, możesz liczyć odsetki ustawowe za opóźnienie. Wezwanie z potwierdzeniem nadania dołącz do pozwu.
- Ile egzemplarzy i podpis. Pozew przygotuj w dwóch egzemplarzach wraz z kompletem załączników: jeden dla sądu, drugi (odpis) dla pozwanego. Jeden komplet zachowaj dla siebie. Pozew musi być własnoręcznie podpisany. Do każdego twierdzenia staraj się dołączyć dowód: akty stanu cywilnego, dokumenty spadkowe, dowody wartości majątku.
Podstawa prawna
Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: art. 991 (krąg uprawnionych do zachowku, jego wysokość, jedna druga, a dla małoletnich i trwale niezdolnych do pracy dwie trzecie udziału, oraz roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej), art. 992 (ustalanie udziału spadkowego stanowiącego podstawę zachowku), art. 993-995 (doliczanie darowizn i zapisów windykacyjnych, ustalanie substratu zachowku), art. 996-997 (zaliczenie na zachowek darowizn i kosztów wychowania oraz wykształcenia), art. 1000 (odpowiedzialność obdarowanego), art. 1007 (pięcioletni termin przedawnienia roszczeń o zachowek), art. 1008-1010 (wydziedziczenie). Ustawa z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego: art. 17 pkt 4 (właściwość rzeczowa sądu okręgowego przy wartości przedmiotu sporu ponad 100 000 zł), art. 39 (właściwość wyłączna sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy dla powództw z tytułu dziedziczenia i zachowku), art. 187 (wymogi formalne pozwu). Ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: art. 13 ust. 1 (opłata stosunkowa 5 procent wartości przedmiotu sporu).
Twoja sprawa jest inna niż wzór?
Wkrótce opiszesz ją w aplikacji ilovlo. Zgłoszą się do Ciebie zweryfikowani prawnicy z propozycją pomocy. Opisanie sprawy jest bezpłatne i do niczego nie zobowiązuje.
Opisz swoją sprawęwkrótce