Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika

Pisemne oświadczenie, którym pracownik natychmiast kończy umowę o pracę, bez zachowania okresu wypowiedzenia. Składasz je, gdy pracodawca ciężko narusza wobec Ciebie swoje podstawowe obowiązki albo gdy lekarz stwierdził, że praca szkodzi Twojemu zdrowiu, a pracodawca nie przeniósł Cię do innej.

Treści redaguje radca prawny Robert Staszewski

Rozwiązanie bez wypowiedzenia to najostrzejszy sposób odejścia z pracy: umowa kończy się z dniem, w którym pracodawca odbierze Twoje pismo, bez żadnego okresu wypowiedzenia. Prawo daje Ci taką możliwość tylko w dwóch sytuacjach: gdy pracodawca ciężko narusza wobec Ciebie swoje podstawowe obowiązki (na przykład od miesięcy nie wypłaca pensji albo nie zapewnia bezpiecznych warunków pracy), albo gdy lekarz orzekł, że praca szkodzi Twojemu zdrowiu, a pracodawca nie przeniósł Cię w wyznaczonym terminie do innej. Oświadczenie musi być na piśmie i musi wskazywać konkretną przyczynę, bo to ona decyduje, czy tryb był zgodny z prawem. Masz na złożenie pisma tylko miesiąc od chwili, gdy dowiedziałeś się o okoliczności, która Cię do tego uprawnia. Jeśli rozwiązujesz umowę z winy pracodawcy, należy Ci się odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Wzór

Jak wypełnić

1. Upewnij się, że masz jedną z dwóch dopuszczalnych przyczyn. Ten tryb jest wyjątkowy. Wolno go użyć, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia swoich podstawowych obowiązków wobec Ciebie (na przykład uporczywie nie płaci pensji, nie odprowadza składek, nie zapewnia bezpiecznych warunków pracy, dopuszcza się mobbingu) albo gdy lekarz wydał orzeczenie o szkodliwym wpływie pracy na Twoje zdrowie, a pracodawca w wyznaczonym terminie nie przeniósł Cię do innej pracy. Zwykłe niezadowolenie, konflikt czy chęć szybkiego odejścia nie wystarczą.
2. Opisz przyczynę konkretnie. Nie pisz ogólnie „ciężkie naruszenie obowiązków”. Wskaż, co dokładnie się stało i kiedy: za jakie miesiące nie dostałeś wynagrodzenia, na czym polegał brak bezpiecznych warunków, jakie orzeczenie lekarskie przedstawiasz. Jeśli sprawa trafi do sądu, ocenia się właśnie tę przyczynę, a braku uzasadnienia nie da się później uzupełnić.
3. Pilnuj miesięcznego terminu. Oświadczenie możesz złożyć tylko w ciągu miesiąca od dnia, w którym dowiedziałeś się o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie. Przy niepłaceniu pensji naruszenie trwa nadal z każdym kolejnym niewypłaconym wynagrodzeniem, ale nie odkładaj pisma, bo spóźnienie może przekreślić cały tryb.
4. Zażądaj odszkodowania, jeśli odchodzisz z winy pracodawcy. Przy rozwiązaniu z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków przysługuje Ci odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, jaki obowiązywałby przy Twojej umowie. Przy przyczynie zdrowotnej odszkodowanie się nie należy, więc ten fragment wtedy pomiń.
5. Zachowaj formę pisemną i podpis. Oświadczenie musi być na piśmie. Możesz je złożyć także w formie elektronicznej z podpisem kwalifikowanym. Zwykły e-mail czy SMS może zostać podważony.
6. Doręcz tak, aby mieć dowód. Złóż pismo osobiście za pokwitowaniem na kopii albo wyślij listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Umowa rozwiązuje się z chwilą, gdy pracodawca mógł się z pismem zapoznać, dlatego data doręczenia jest kluczowa.
7. Przygotuj dwa egzemplarze. Jeden zostaje u pracodawcy, drugi z jego potwierdzeniem odbioru albo z dowodem nadania zachowaj dla siebie.
8. Licz się z ryzykiem. Jeśli sąd uzna, że przyczyna była nieprawdziwa lub niewystarczająca, to pracodawca może żądać od Ciebie odszkodowania. Gdy sprawa jest niejednoznaczna, warto najpierw skonsultować ją z prawnikiem, a odejście dobrze udokumentować (niewypłacone pensje, korespondencja, orzeczenie lekarskie).

Podstawa prawna

Kodeks pracy: art. 55 § 1 (rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z powodu szkodliwego wpływu pracy na zdrowie i braku przeniesienia do innej pracy), art. 55 § 1(1) (rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków oraz prawo do odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia), art. 55 § 2 (forma pisemna oświadczenia, obowiązek podania przyczyny oraz odpowiednie stosowanie miesięcznego terminu z art. 52 § 2), art. 52 § 2 (miesięczny termin na złożenie oświadczenia liczony od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie), art. 30 § 3 (forma pisemna oświadczenia o rozwiązaniu umowy), art. 36 § 1 (okresy wypowiedzenia, według których ustala się wysokość odszkodowania), art. 97 (obowiązek wydania świadectwa pracy), art. 171 (ekwiwalent za niewykorzystany urlop).