Komornik zabiera za dużo z pensji. Jak to sprawdzić i co złożyć

Komornik nie może zająć całej wypłaty. Część pensji jest chroniona, a niektóre świadczenia są wolne od egzekucji w całości. Pokazujemy, jak sprawdzić, ile zabrano prawidłowo, i jak krok po kroku napisać skargę, gdy zajęto za dużo.

Treści redaguje radca prawny Robert Staszewski

Komornik nie może zostawić Cię bez środków do życia. Nawet przy zajęciu wynagrodzenia część pensji musi Ci zostać, a niektóre świadczenia są wolne od egzekucji w całości. Problem w tym, że pracodawca albo bank czasem potrącają za dużo, a wtedy to Ty musisz się upomnieć. Sami tego nie cofną.

Ten poradnik pokazuje praktyczną stronę: jak ustalić, ile wolno było zabrać, co zrobić od razu, i jak napisać pismo, gdy zajęto więcej, niż powinno.

Najpierw ustal, z czego komornik ściąga

To kluczowe, bo od tego zależą Twoje granice ochrony. Zajęcie wynagrodzenia za pracę, zajęcie rachunku bankowego i zajęcie emerytury rządzą się różnymi zasadami. Zdarza się, że komornik zajmuje kilka źródeł naraz, a wtedy każde trzeba sprawdzić osobno.

Weź do ręki pisma, które dostałeś: zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia, zawiadomienie o zajęciu rachunku, informację od pracodawcy o potrąceniu. Sprawdź sygnaturę sprawy, zwykle zaczyna się od „Km”. Będzie potrzebna w każdym piśmie do komornika.

Ile może zabrać z pensji

Jeśli pracujesz na umowę o pracę, obowiązują dwie granice naraz i komornik musi zachować obie.

Pierwsza to procent. Przy długach niealimentacyjnych komornik może potrącić najwyżej połowę wynagrodzenia netto. Przy alimentach limit jest wyższy, do trzech piątych.

Druga to kwota wolna od potrąceń. Przy pełnym etacie i długu niealimentacyjnym musi Ci zostać co najmniej równowartość minimalnego wynagrodzenia netto. Ta kwota zmienia się razem z płacą minimalną, więc w 2026 roku jest inna niż rok wcześniej. Nie przepisuj starych wartości z internetu, sprawdź aktualne minimalne wynagrodzenie na dany rok. Przy niepełnym etacie kwotę wolną liczy się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Przy alimentach kwota wolna nie obowiązuje.

Uwaga na formę zatrudnienia. Umowa zlecenia czy dzieło z zasady nie mają takiej ochrony jak etat, ale jeśli to Twoje jedyne, powtarzające się źródło utrzymania, przepisy o kwocie wolnej stosuje się odpowiednio. To trzeba jednak zgłosić, bo komornik sam z siebie tego nie założy.

Ile może zabrać z konta

Zajęcie rachunku bankowego to osobna sprawa. Tu również działa kwota wolna: w każdym miesiącu bank musi zostawić Ci do dyspozycji określoną część środków, powiązaną z minimalnym wynagrodzeniem. Dokładny procent i sposób liczenia sprawdź w banku albo w zawiadomieniu, bo mylące jest to, że limit z konta i kwota wolna z pensji to dwie różne rzeczy i nie sumują się w oczywisty sposób.

Jeśli pensja, z której komornik już potrącił swoją część, wpływa potem na zajęte konto, łatwo o podwójne zabranie tych samych pieniędzy. To częsty błąd, który trzeba zgłosić.

Co jest wolne od egzekucji w całości

Są świadczenia, których komornik nie może ruszyć w ogóle. Należą do nich między innymi świadczenia rodzinne, świadczenie wychowawcze, świadczenia z pomocy społecznej, dodatki oraz alimenty otrzymywane na dziecko. Problem pojawia się, gdy wpływają na zajęte konto i wpadają do wspólnej puli. Formalnie są chronione, ale w praktyce musisz o tym poinformować, żeby bank i komornik je wyłączyli.

Jeśli takie świadczenie zostało zabrane, napisz do komornika wprost, jakie to świadczenie, z jakiego tytułu i kiedy wpłynęło, i zażądaj jego zwrotu oraz wyłączenia spod zajęcia. Dołącz decyzję przyznającą świadczenie albo potwierdzenie przelewu z tytułem.

Co zrobić od razu

Zanim złożysz jakiekolwiek pismo, ustal fakty.

1. Poproś pracodawcę o wyliczenie potrącenia: ile wyniosło wynagrodzenie netto, ile zabrano i jaką kwotę Ci wypłacono. Masz prawo to wiedzieć.
2. Pobierz z banku historię rachunku za miesiąc, w którym zabrano środki, i zaznacz, co to były za wpływy.
3. Porównaj z granicami opisanymi wyżej: czy zachowano procent, czy została kwota wolna, czy nie zabrano świadczenia chronionego.
4. Jeśli coś się nie zgadza, najpierw napisz krótką prośbę do komornika o wyjaśnienie i skorygowanie. Czasem to wystarczy i nie trzeba iść dalej.

Jak napisać skargę na czynności komornika

Jeśli komornik zabrał za dużo albo zajął świadczenie wolne od egzekucji i nie chce tego skorygować, służy Ci skarga na czynności komornika. Rozpoznaje ją sąd, ale składasz ją do komornika, który wydał albo dokonał zaskarżanej czynności.

W skardze powinny znaleźć się:

1. Oznaczenie sądu, do którego skarga jest kierowana, oraz komornika, którego czynność skarżysz.
2. Sygnatura sprawy komorniczej, przepisana bezbłędnie.
3. Twoje dane jako dłużnika oraz oznaczenie wierzyciela.
4. Wskazanie, którą konkretnie czynność skarżysz, na przykład potrącenie z wynagrodzenia z pominięciem kwoty wolnej albo zajęcie świadczenia wychowawczego.
5. Wniosek, czego się domagasz: zmiany, uchylenia albo dokonania czynności, a także zwrotu bezprawnie zabranej kwoty.
6. Krótkie uzasadnienie z wyliczeniem, ile powinno było zostać, a ile zabrano.
7. Twój podpis.

Do skargi dołącz to, co ją potwierdza: wyliczenie od pracodawcy, historię konta, decyzję o przyznaniu świadczenia.

Termin jest krótki, zwykle tydzień, i liczony od momentu, w którym dowiedziałeś się o czynności albo zostałeś o niej zawiadomiony. Dokładny termin i sposób jego liczenia sprawdź w pouczeniu przy zawiadomieniu o zajęciu, bo w różnych sytuacjach bieg terminu zaczyna się inaczej. Nie zgaduj, przeczytaj pouczenie.

Skarga podlega opłacie. Jest to opłata stała, ale jej wysokość i możliwość zwolnienia od kosztów sprawdź w aktualnej taryfie albo w sądzie, bo stawki bywają zmieniane. Jeśli nie stać Cię na opłatę, możesz złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów.

Jak i gdzie złożyć pismo

Skargę i każde inne pismo do komornika możesz zanieść osobiście i poprosić o potwierdzenie na kopii albo wysłać listem poleconym z zachowaniem dowodu nadania. Liczy się data nadania na poczcie, więc nawet wysyłka w ostatnim dniu terminu jest skuteczna. Zawsze zrób kopię dla siebie.

Jeśli chodzi tylko o wyłączenie świadczenia chronionego albo o oczywistą pomyłkę w kwocie wolnej, zacznij od zwykłego wniosku do komornika, bo bywa szybszy i nie wymaga opłaty. Skargę zostaw na sytuację, w której komornik nie reaguje.

Kiedy warto poprosić o pomoc

Sam wniosek o skorygowanie kwoty wolnej albo o zwrot zabranego świadczenia rodzinnego spokojnie napiszesz samodzielnie. Jeśli jednak sprawa jest zawiła, bo długów jest kilka, dochodzą alimenty, a źródeł dochodu jest więcej niż jedno, warto pokazać dokumenty prawnikowi, zanim upłynie termin skargi. Krótka konsultacja bywa tańsza niż miesiące zajęcia zbyt dużej części pensji.

Pytania

Czy komornik może zabrać całą wypłatę? Nie, jeśli to wynagrodzenie za pracę. Przy długu niealimentacyjnym może zająć najwyżej połowę i musi zostawić Ci kwotę wolną w wysokości minimalnego wynagrodzenia netto przy pełnym etacie. Przy alimentach granice są inne.

Zabrano mi z konta świadczenie 800 plus. Co robić? Napisz do komornika, że wpłynęło świadczenie wolne od egzekucji, podaj tytuł i datę wpływu, dołącz decyzję o przyznaniu i zażądaj zwrotu oraz wyłączenia spod zajęcia. Jeśli komornik nie skoryguje tego sam, złóż skargę na jego czynności.

Pracuję na zlecenie. Czy też mam kwotę wolną? Jeśli to Twoje jedyne, regularne źródło utrzymania, ochrona z kwotą wolną może być stosowana odpowiednio jak przy etacie. Musisz to jednak zgłosić komornikowi i wykazać, bo z samej umowy zlecenia to nie wynika automatycznie.

Ile mam czasu na skargę? Zwykle tydzień, liczony od dowiedzenia się o czynności lub zawiadomienia o niej. Dokładny termin sprawdź w pouczeniu dołączonym do zawiadomienia o zajęciu, bo w niektórych sytuacjach liczy się go inaczej.

Czy skarga na komornika kosztuje? Tak, jest to opłata stała. Jej aktualną wysokość sprawdź w taryfie albo w sądzie. Jeśli Cię na nią nie stać, możesz wnioskować o zwolnienie od kosztów.

Komornik potrącił z pensji, a potem jeszcze z konta, na które ta pensja wpłynęła. Czy to zgodne z prawem? Zabranie dwa razy tych samych pieniędzy nie powinno mieć miejsca. Zgłoś to komornikowi z historią konta pokazującą, że na rachunek wpłynęła już pomniejszona pensja, i zażądaj zwrotu nadwyżki.

Podstawa prawna

Kodeks pracy: art. 87, art. 87(1). Kodeks postępowania cywilnego: art. 829 i następne oraz art. 833, art. 767. Prawo bankowe: art. 54. Ustawa o kosztach komorniczych. Wysokość minimalnego wynagrodzenia i powiązanych kwot wolnych: rozporządzenie w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę na dany rok. Aktualne kwoty i stawki opłat sprawdź w pouczeniu, taryfie lub urzędzie.