Dostałeś nakaz zapłaty. Masz dwa tygodnie

Nakaz zapłaty nie jest wyrokiem i nie znaczy, że musisz zapłacić. Masz czternaście dni na sprzeciw, w postępowaniu upominawczym jest on bezpłatny, a nakaz traci przez niego moc. Wyjaśniamy, co napisać i czego nie przegapić.

Treści redaguje radca prawny Robert Staszewski

Nakaz zapłaty to nie wyrok. To wstępne rozstrzygnięcie, które sąd wydał wyłącznie na podstawie tego, co napisał wierzyciel, bez pytania Cię o zdanie. Sprzeciw służy właśnie temu, żebyś mógł je wreszcie przedstawić.

Masz na to czternaście dni od odebrania przesyłki. Jeśli nie zrobisz nic, nakaz się uprawomocni, sąd nada mu klauzulę wykonalności i sprawa trafi do komornika. Dlatego nawet jeśli nie rozumiesz, o co chodzi w tym piśmie, złóż sprzeciw. Nie musisz w nim od razu niczego udowadniać.

W 2025 roku sam e-sąd wydał ponad 1,45 miliona nakazów zapłaty. Sprzeciw wnosi zaledwie kilka procent osób. Reszta przegrywa sprawę, nie próbując nawet się bronić.

Sprzeciw czy zarzuty. To nie to samo

Tu ludzie mylą się najczęściej, a skutki pomyłki są poważne. Weź nakaz do ręki i przeczytaj pierwszy akapit. Sąd wpisuje tam tryb postępowania.

Jeśli pismo przyszło z Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, czyli z e-sądu, sprawa jest prosta: to zawsze postępowanie upominawcze. Składasz sprzeciw i nic za to nie płacisz.

Termin sprawdź w pouczeniu dołączonym do nakazu. Sąd ma obowiązek Cię o nim poinformować. W postępowaniu upominawczym to czternaście dni od doręczenia, w nakazowym bywa dłuższy. Nie zgaduj, przeczytaj pouczenie.

Od kiedy liczy się termin

Od dnia, w którym faktycznie odebrałeś przesyłkę, a nie od daty widniejącej na piśmie. Jeśli listu nie odebrałeś, ale był dwukrotnie awizowany, sąd zwykle uzna go za doręczony z upływem terminu odbioru. Nieodebranie pisma niczego więc nie zatrzymuje.

Co powinno znaleźć się w sprzeciwie

Sprzeciw nie musi być popisem prawniczym. W postępowaniu upominawczym wystarczy, że wyraźnie napiszesz, iż zaskarżasz nakaz i nie zgadzasz się z żądaniem. W wersji elektronicznej nie musisz nawet dołączać dowodów.

1. Oznaczenie sądu, który wydał nakaz.
2. Sygnatura akt, przepisana bezbłędnie.
3. Twoje dane oraz dane powoda.
4. Wyraźne oświadczenie, że zaskarżasz nakaz w całości i wnosisz o oddalenie powództwa.
5. Zarzuty, czyli powody, dla których się nie zgadzasz.
6. Własnoręczny podpis.

Jeśli nie masz pojęcia, skąd wziął się ten dług, napisz to wprost: że przeczysz istnieniu roszczenia i żądasz, by powód je udowodnił. To w pełni skuteczne stanowisko. Po wniesieniu sprzeciwu ciężar dowodu wraca na wierzyciela. To on musi wykazać, skąd dług się wziął, w jakiej jest wysokości i że w ogóle przysługuje właśnie jemu.

Jakie zarzuty warto podnieść

Przejrzyj listę. Bardzo często pasuje więcej niż jeden punkt.

• Dług jest przedawniony. To zarzut, który musisz podnieść sam. W sporze z firmą windykacyjną sąd nie zbada przedawnienia z urzędu. Roszczenia związane z działalnością gospodarczą przedawniają się zwykle po trzech latach.
• Nie wiadomo, skąd ten dług pochodzi. Firmy windykacyjne masowo skupują stare wierzytelności i często nie mają pełnej dokumentacji. Żądaj przedstawienia umowy i wykazania, że nabycie długu było skuteczne.
• Kwota jest zawyżona, bo doliczono odsetki, koszty monitów i opłaty windykacyjne, których nie przewidywała umowa.
• Dług został już zapłacony, w całości albo w części.
• Umowa zawierała klauzule niedozwolone, na przykład rażąco wysokie opłaty w pożyczce krótkoterminowej.
• To nie Twój dług, na przykład ktoś zaciągnął zobowiązanie na Twoje dane.

Jak i gdzie złożyć pismo

Możesz je zanieść osobiście do biura podawczego sądu i poprosić o potwierdzenie na kopii. Możesz też wysłać je listem poleconym, ale zachowaj dowód nadania. Liczy się data nadania na poczcie, a nie data, w której list dotrze do sądu, więc wysyłka w ostatnim dniu terminu jest skuteczna. W sprawach z e-sądu można działać elektronicznie. Zawsze zrób kopię pisma dla siebie.

Błędy, które kosztują najwięcej

Zignorowanie listu z sądu niczego nie odracza. Po dwukrotnym awizowaniu pismo uznaje się za doręczone, a termin biegnie normalnie.

Wpłata na rzecz windykatora, choćby symboliczna, żeby dał spokój, to pułapka. Każda taka wpłata jest uznaniem długu i przerywa bieg przedawnienia. Dług, który był już przedawniony, znów staje się wymagalny.

Niepodniesienie zarzutu przedawnienia oznacza, że sąd go po prostu nie rozważy. Sam z siebie tego nie zrobi.

Pomylenie sprzeciwu z zarzutami bywa najdroższym błędem. W postępowaniu nakazowym brak opłaty albo niepodanie od razu wszystkich dowodów potrafi przekreślić obronę, zanim się zacznie.

Gdy termin już minął

Jeśli uchybiłeś terminowi nie ze swojej winy, bo byłeś w szpitalu, pismo poszło na stary adres albo o całej sprawie dowiedziałeś się dopiero od komornika, możesz złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Masz na to tydzień od chwili, w której ustała przeszkoda, i razem z wnioskiem musisz od razu wnieść sam sprzeciw.

To realna droga, z której korzysta wiele osób dowiadujących się o nakazie dopiero wtedy, gdy komornik zajmie im konto. Trzeba jednak uprawdopodobnić, że nie zawiniłeś, więc tu warto już porozmawiać z prawnikiem.

Pytania

Czy sprzeciw kosztuje? W postępowaniu upominawczym, w tym w e-sądzie, nie. Jest bezpłatny. W postępowaniu nakazowym trzeba wnieść opłatę w wysokości 3/4 opłaty należnej od pozwu.

Czy muszę dołączać dowody? W elektronicznym postępowaniu upominawczym nie musisz. Wystarczy zaskarżyć nakaz i wskazać, że nie zgadzasz się z roszczeniem.

Co się dzieje po złożeniu sprzeciwu? Nakaz traci moc, a sprawa toczy się dalej na zasadach ogólnych, z rozprawą. To wierzyciel musi udowodnić swoje racje. W sprawach z e-sądu postępowanie zostaje umorzone, a powództwo może zostać wniesione do sądu właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania.

Dowiedziałem się o nakazie dopiero od komornika. Co robić? Działać natychmiast. Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze sprzeciwem, w ciągu tygodnia od dowiedzenia się o sprawie.

Czy składając sprzeciw, mogę na czymś stracić? Samo wniesienie sprzeciwu w postępowaniu upominawczym jest bezpłatne i nie pogarsza Twojej sytuacji. Jeśli ostatecznie przegrasz proces, sąd może obciążyć Cię kosztami, ale bez sprzeciwu przegrywasz od razu, bez żadnej szansy na obronę.

Czy muszę iść do sądu? Sprzeciw można złożyć listownie. Późniejsza rozprawa to już zwykły proces cywilny.

Podstawa prawna

Kodeks postępowania cywilnego: art. 505, art. 480(2), art. 505(35) i art. 505(36), art. 492. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: art. 19 ust. 4.