Wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem. Jak go napisać krok po kroku

Nie ma urzędowego druku wniosku o ustalenie kontaktów z dzieckiem, ale pismo ma stały układ i jeden element, na którym wszystko się opiera, czyli dokładny harmonogram. Pokazujemy, co wpisać w każdej części, jak rozpisać dni i godziny, co dołączyć i do którego sądu złożyć.

Treści redaguje radca prawny Robert Staszewski

Kiedy drugi rodzic utrudnia Ci widywanie dziecka albo po prostu chcecie mieć jasne, spisane zasady, sprawę załatwia się jednym pismem do sądu: wnioskiem o ustalenie kontaktów z dzieckiem. Bywa nazywany też wnioskiem o uregulowanie kontaktów, to dokładnie to samo. Nie ma na niego żadnego urzędowego druku z okienkami. Piszesz go sam, na czystej kartce albo w edytorze tekstu, ale ma stały szkielet i jeden element, który decyduje o wszystkim, czyli dokładny harmonogram.

To nie jest sprawa, którą trzeba złożyć w jakimś terminie. Wniosek możesz wnieść w dowolnym momencie, także wtedy, gdy nie ma jeszcze rozwodu ani sprawy o władzę rodzicielską. Sądy prowadzą tego typu spraw bardzo dużo. W 2023 roku wpłynęło ich ponad trzynaście tysięcy siedemset osiemdziesiąt pięć, więc jest to jedna z najczęstszych spraw rodzinnych i wiele osób pisze pierwsze pismo samodzielnie.

Ten poradnik prowadzi Cię przez wniosek punkt po punkcie: co wpisać w nagłówku, jak rozpisać harmonogram, co dołączyć i gdzie złożyć gotowe pismo.

Jak wygląda szkielet pisma

Każdy dobry wzór wniosku o kontakty ma ten sam układ. Od góry do dołu wygląda tak:

1. Miejscowość i data, w prawym górnym rogu.
2. Oznaczenie sądu, do którego kierujesz wniosek, poniżej po lewej.
3. Oznaczenie stron: wnioskodawca i uczestnik postępowania, z danymi i adresami.
4. Tytuł pisma na środku: Wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem.
5. Żądanie, czyli dokładny harmonogram kontaktów, o który wnosisz.
6. Wniosek o zabezpieczenie, jeśli chcesz widywać dziecko już na czas trwania sprawy.
7. Uzasadnienie.
8. Lista załączników.
9. Własnoręczny podpis.

Zwróć uwagę na jedną rzecz od razu. To nie jest proces, w którym jest powód i pozwany, tylko postępowanie nieprocesowe. Dlatego Ty jesteś wnioskodawcą, a drugi rodzic uczestnikiem postępowania, a nie pozwanym. Jeśli w ściągniętym wzorze zobaczysz słowa „powód” i „pozwany”, popraw je.

Kto jest wnioskodawcą, a kto uczestnikiem

Wnioskodawcą jesteś Ty, czyli rodzic, który chce mieć uregulowane kontakty. Uczestnikiem jest drugi rodzic, ten, przy którym dziecko na co dzień mieszka albo który te kontakty utrudnia. Dziecko nie jest tu stroną, choć to o jego kontakty chodzi.

Warto wiedzieć, że o uregulowanie kontaktów mogą wnioskować nie tylko rodzice. Prawo do kontaktów z dzieckiem mają też dziadkowie oraz rodzeństwo, i oni również mogą złożyć taki wniosek, jeśli są od dziecka odcinani.

Przy danych podaj imiona, nazwiska i adresy obojga rodziców oraz imię, nazwisko i PESEL dziecka. Jeśli dzieci jest kilkoro, wymień każde.

Najważniejsza część, czyli harmonogram

To serce całego pisma i miejsce, w którym ludzie popełniają największy błąd. Nie wystarczy napisać, że „chcesz widywać dziecko” albo „chcesz mieć z nim kontakt”. Takie ogólne sformułowanie jest bezwartościowe, bo później nie da się go wyegzekwować. Jeśli drugi rodzic nie będzie się stosował do postanowienia, sąd i tak musi mieć dokładnie rozpisane na piśmie, kiedy kontakt miał się odbyć, żeby móc go wymusić.

Dlatego harmonogram rozpisz jak najkonkretniej, z dniami i godzinami. Zawrzyj w nim:

• Kontakty w tygodniu i w weekendy, na przykład w co drugi weekend od piątku od godziny 17 do niedzieli do godziny 18.
• Kto odbiera i kto przywozi dziecko oraz z jakiego miejsca, na przykład spod domu matki.
• Czy kontakt odbywa się poza miejscem zamieszkania dziecka i z prawem do zabrania go na ten czas do siebie.
• Podział świąt, na przykład pierwszy dzień świąt u jednego rodzica, drugi u drugiego, i zamiana w kolejnym roku.
• Wakacje i ferie, na przykład dwa tygodnie wakacji przy Tobie.
• Urodziny dziecka i inne ważne dni.
• Kontakt na odległość, czyli telefon lub wideorozmowy w ustalone dni i godziny.

Im dokładniej to rozpiszesz, tym mniej pola do sporów później. Możesz zaproponować pełny grafik, a sąd go zatwierdzi, zmodyfikuje albo ustali własny, kierując się dobrem dziecka.

Wniosek o zabezpieczenie na czas sprawy

O tym łatwo zapomnieć, a bywa najważniejsze. Sprawa o kontakty potrafi ciągnąć się miesiącami, a przez ten czas dziecko rośnie i można stracić z nim więź. Dlatego w samym wniosku możesz od razu poprosić o zabezpieczenie, czyli o to, żeby sąd ustalił kontakty już na czas trwania postępowania, jeszcze przed wydaniem postanowienia kończącego sprawę.

Wystarczy dopisać, że wnosisz o udzielenie zabezpieczenia przez uregulowanie kontaktów na czas trwania postępowania według tego samego, rozpisanego harmonogramu. Jeśli dziś w ogóle nie widujesz dziecka, nie zostawiaj tego miejsca w piśmie pustego.

Co napisać w uzasadnieniu

Uzasadnienie to opis sytuacji własnymi słowami. Nie musi być długie ani dramatyczne. Sąd musi z niego zrozumieć trzy rzeczy: jaka jest Twoja relacja z dzieckiem, jak wyglądają kontakty teraz i dlaczego potrzebne jest ich uregulowanie.

Napisz więc po kolei: gdzie dziecko mieszka i przy kim, jak dotąd wyglądały Wasze kontakty, co się zmieniło i na czym polega problem. Jeśli drugi rodzic utrudnia albo uniemożliwia Ci widywanie dziecka, opisz to konkretnie, z przykładami i datami. Podkreśl, że proponowany harmonogram jest zgodny z dobrem dziecka i uwzględnia jego wiek, plan dnia oraz szkołę czy przedszkole.

Do którego sądu i jak złożyć

Wniosek składasz do sądu rejonowego, do wydziału rodzinnego i nieletnich, właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka. To nie jest sąd okręgowy i nie jest to sąd właściwy dla Twojego adresu, tylko dla adresu dziecka.

Jeden wyjątek warto zapamiętać. Jeśli toczy się już sprawa rozwodowa, o kontaktach rozstrzyga sąd okręgowy w wyroku rozwodowym i osobnego wniosku wtedy nie składasz.

Gotowe pismo możesz zanieść osobiście do biura podawczego sądu i poprosić o przybicie prezentaty, czyli pieczątki z datą, na Twojej kopii. Wtedy masz dowód, że i kiedy je złożyłeś. Możesz też wysłać je listem poleconym, zachowując dowód nadania, bo liczy się data nadania na poczcie, a nie data dotarcia do sądu.

Wniosek podlega stałej opłacie sądowej. Obecnie wynosi ona 100 złotych, ale wysokość opłaty i sposób jej uiszczenia potwierdź na stronie sądu lub w biurze podawczym w dniu składania pisma, żeby nie narazić się na wezwanie do jej uzupełnienia.

Co dołączyć i ile egzemplarzy

Do wniosku dołączasz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo i, jeśli je masz, dowody na to, że kontakty są utrudniane:

• Odpis skrócony aktu urodzenia dziecka.
• Dowody utrudniania kontaktów, na przykład wiadomości SMS, e-maile albo notatki z prób spotkań.
• Potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej.
• Odpis wniosku wraz z załącznikami dla uczestnika postępowania.

Ta ostatnia pozycja to najczęściej pomijany element. Sąd doręczy drugiemu rodzicowi Twój egzemplarz, więc pismo przygotuj w co najmniej dwóch kompletach: jeden dla sądu i jeden do doręczenia uczestnikowi. Trzeci komplet zrób dla siebie, żeby mieć w teczce dokładnie to, co złożyłeś. Odpis aktu urodzenia pobierzesz w dowolnym urzędzie stanu cywilnego albo online przez rządowy profil.

Częsty błąd przy wypełnianiu wzoru

Poza pisaniem harmonogramu zbyt ogólnie, drugi typowy błąd to zostawianie w ściągniętym wzorze fragmentów z przykładu, na przykład cudzych imion, dat albo gotowego grafiku, który do Twojej sytuacji nie pasuje. Zanim złożysz pismo, przeczytaj je od początku do końca i sprawdź, czy każde pole zawiera Twoje dane, czy sąd jest właściwy dla adresu dziecka i czy harmonogram jest realny do wykonania. Na końcu pismo musi być własnoręcznie podpisane, bo wniosek bez podpisu sąd potraktuje jak brak formalny.

Pytania

Czy istnieje urzędowy formularz wniosku o kontakty? Nie. Wniosek piszesz sam jako zwykłe pismo. Wzory z internetu to tylko pomoc w ułożeniu treści, a nie oficjalny druk do wypełnienia w kratkach.

Czy muszę mieć rozwód, żeby złożyć taki wniosek? Nie. O uregulowanie kontaktów możesz wnieść niezależnie od tego, czy jesteście po rozwodzie, w jego trakcie, czy nigdy nie byliście małżeństwem. Jeśli jednak sprawa rozwodowa już się toczy, o kontaktach rozstrzyga sąd okręgowy w wyroku rozwodowym.

Jak dokładnie rozpisać harmonogram? Najkonkretniej, jak potrafisz: dni tygodnia, godziny odbioru i przekazania dziecka, miejsce, podział świąt, wakacji i ferii oraz ewentualny kontakt telefoniczny. Ogólne „chcę widywać dziecko” jest w praktyce niewykonalne.

Ile kosztuje złożenie wniosku? Jest to opłata stała, obecnie 100 złotych. Aktualną kwotę potwierdź na stronie sądu w dniu składania pisma.

Czy dziadkowie też mogą złożyć taki wniosek? Tak. Prawo do kontaktów z dzieckiem mają nie tylko rodzice, ale też dziadkowie i rodzeństwo, więc oni również mogą wnioskować o ich uregulowanie.

Czy potrzebuję adwokata lub radcy prawnego? Nie ma takiego obowiązku, wniosek możesz napisać i złożyć sam. Przy ostrym konflikcie, zarzutach o zagrożenie dla dziecka albo gdy druga strona całkowicie blokuje kontakty, rozmowa z prawnikiem bardzo się jednak opłaca.

Podstawa prawna

Kodeks rodzinny i opiekuńczy: art. 113, art. 113(1) i art. 113(2), art. 113(3) i art. 113(4), art. 113(6). Kodeks postępowania cywilnego: art. 568 i następne, art. 582(1), art. 730 i art. 755. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych: przepisy o opłacie stałej od wniosku dotyczącego kontaktów z dzieckiem.