Opóźniony lot i 600 euro. Jak napisać wniosek i gdzie go złożyć

Za opóźniony lot możesz dostać nawet 600 euro, ale linia sama nic nie wypłaci. Trzeba złożyć pisemny wniosek. Pokazujemy, co dokładnie w nim napisać, co dołączyć i gdzie iść, jeśli przewoźnik odmówi.

Treści redaguje radca prawny Robert Staszewski

Za duże opóźnienie lotu unijne przepisy przewidują zryczałtowane odszkodowanie, do 600 euro na osobę. Nie musisz udowadniać, że straciłeś pieniądze ani że przez opóźnienie coś Cię ominęło. Kwota jest z góry ustalona i zależy głównie od długości trasy. Problem w tym, że żadna linia nie wypłaci jej sama z siebie. Musisz się o nią upomnieć pisemnie, a jeśli przewoźnik odmówi, pójść krok dalej.

Ten poradnik pokazuje stronę praktyczną: co wpisać do wniosku, co do niego dołączyć i gdzie go złożyć, żeby nie odbił się od biura obsługi.

Zanim napiszesz, sprawdź trzy rzeczy

Odszkodowanie należy się nie za każde opóźnienie. Zanim usiądziesz do pisma, upewnij się, że Twój lot spełnia warunki.

Po pierwsze, opóźnienie w dotarciu do celu podróży musi wynosić co najmniej trzy godziny. Liczy się moment, w którym samolot faktycznie dotarł na miejsce, a nie sam start z opóźnieniem.

Po drugie, lot musi być objęty przepisami unijnymi. Są nimi wszystkie loty wylatujące z lotniska w Unii Europejskiej, niezależnie od przewoźnika, oraz loty do Unii, o ile obsługuje je przewoźnik unijny.

Po trzecie, opóźnienie nie może wynikać z tak zwanych nadzwyczajnych okoliczności, na które linia nie miała wpływu. Zalicza się do nich na przykład gwałtowna burza, strajk kontroli lotów czy zamknięcie lotniska. Zwykła awaria techniczna samolotu zazwyczaj się do nich nie zalicza, więc nie zniechęcaj się, jeśli linia powoła się na usterkę.

Ile realnie możesz dostać

Wysokość zależy od odległości trasy. Sprawdź w tabeli, do którego progu należy Twój lot.

Kwota 600 euro dotyczy więc długich tras poza Unię, na przykład rejsów międzykontynentalnych. Przy krótszych lotach będzie to 250 lub 400 euro, ale sam sposób dochodzenia jest identyczny. Odszkodowanie przysługuje każdemu pasażerowi osobno, więc jeśli lecieliście we czwórkę, mnożysz kwotę przez cztery.

Zbierz dokumenty

Zanim napiszesz wniosek, przygotuj to, co potwierdza, że leciałeś i że lot był opóźniony. Wystarczą kopie lub zdjęcia.

• Potwierdzenie rezerwacji albo bilet, z numerem lotu i datą.
• Karta pokładowa, jeśli ją zachowałeś. Nie jest niezbędna, ale bardzo pomaga.
• Cokolwiek, co pokazuje faktyczną godzinę lądowania, na przykład zdjęcie tablicy przylotów, wiadomość od linii o opóźnieniu albo zrzut ekranu z aplikacji śledzącej loty.
• Numer rezerwacji, ten sześcioznakowy kod, po którym linia odnajdzie Twój lot.

Jeśli nie masz dowodu na godzinę lądowania, nie rezygnuj. Linia zna te dane, a numer lotu i data wystarczą, żeby sprawę zidentyfikować.

Co musi znaleźć się we wniosku

Wniosek to zwykłe pismo, nie musi brzmieć prawniczo. Ważne, żeby jednoznacznie wynikało z niego, czego żądasz i za który lot. Umieść w nim:

1. Twoje imię, nazwisko i dane kontaktowe, w tym adres e-mail.
2. Numer lotu, datę oraz trasę, skąd dokąd leciałeś.
3. Numer rezerwacji.
4. Krótki opis, co się stało: że lot był opóźniony i o ile godzin dotarłeś do celu później.
5. Wyraźne żądanie: że domagasz się odszkodowania na podstawie unijnych przepisów o prawach pasażerów, i wskazanie kwoty (250, 400 albo 600 euro).
6. Numer konta, na które ma trafić wypłata.
7. Datę i podpis.

Nie musisz powoływać konkretnych artykułów ani straszyć sądem. Wystarczy, że jasno napiszesz, że żądasz zryczałtowanego odszkodowania za opóźnienie lotu, i wskażesz kwotę. Do wniosku dołącz kopie zebranych dokumentów.

Gdzie i jak złożyć

Wniosek składasz w pierwszej kolejności do przewoźnika, który obsługiwał lot, a nie do biura podróży ani do pośrednika, u którego kupiłeś bilet. To linia lotnicza odpowiada za odszkodowanie.

Najczęściej linie mają na stronie internetowej formularz reklamacyjny albo osobny adres do roszczeń o odszkodowanie. To wygodna droga, bo od razu dostajesz numer zgłoszenia. Jeśli wolisz mieć twardy dowód, wyślij pismo mailem z prośbą o potwierdzenie albo listem poleconym, i zachowaj potwierdzenie nadania. Zawsze zrób sobie kopię wniosku.

Po złożeniu daj linii rozsądny czas na odpowiedź, zwykle mówi się o trzydziestu dniach. Jeśli milczy albo odmawia, przechodzisz do kolejnego kroku.

Gdy linia odmawia albo milczy

To bardzo częsty scenariusz i nie oznacza, że sprawa jest przegrana. Masz kilka dróg.

Możesz złożyć skargę do organu, który w Polsce zajmuje się prawami pasażerów lotniczych, czyli do Urzędu Lotnictwa Cywilnego, gdzie działa rzecznik praw pasażerów. Postępowanie przed nim jest polubowne i bezpłatne. Dokładny tryb i formularz sprawdź na stronie urzędu, bo procedura bywa aktualizowana.

Jeśli lot był międzynarodowy, a przewoźnik ma siedzibę w innym kraju Unii, pomoże Europejskie Centrum Konsumenckie. To ono mediuje w sporach transgranicznych i robi to bezpłatnie. Nie bez powodu warto tam trafić: około połowy wszystkich skarg do polskiego oddziału tego centrum dotyczy właśnie lotnictwa. Twoja sprawa nie jest więc niczym wyjątkowym, a instytucja ma w tych sporach duże doświadczenie.

Ostatnią drogą jest sąd. Przy tak niewielkich kwotach można skorzystać z uproszczonych procedur, w tym europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń, gdy pozywasz przewoźnika z innego kraju Unii. To rozwiązanie na sam koniec, jeśli polubowne próby nic nie dały.

Pilnuj terminu

Roszczenie o odszkodowanie za opóźniony lot się przedawnia. W polskim orzecznictwie przyjmuje się, że termin wynosi rok, liczony zasadniczo od dnia lotu. To krótko, więc nie odkładaj sprawy. Jeśli od Twojego lotu minęło już sporo czasu, nie zakładaj z góry, że jest za późno, tylko sprawdź dokładną datę i, gdy masz wątpliwości, skonsultuj to z prawnikiem, zanim odpuścisz.

Samo złożenie wniosku do linii warto potraktować jak bieg z czasem: im szybciej po locie to zrobisz, tym łatwiej zebrać dokumenty i tym mniejsze ryzyko, że roszczenie się przedawni, zanim sprawa się rozstrzygnie.

Pytania

Linia oddała mi pieniądze za bilet. Czy dostanę też odszkodowanie? To dwie różne rzeczy. Zwrot za bilet dotyczy sytuacji, gdy rezygnujesz z podróży. Zryczałtowane odszkodowanie za opóźnienie należy się niezależnie od tego i nie jest tym samym co zwrot kosztów biletu.

Dostałem od linii voucher zamiast pieniędzy. Muszę go przyjąć? Nie musisz. Odszkodowanie co do zasady wypłaca się w pieniądzu. Voucher możesz przyjąć dobrowolnie, ale nie masz takiego obowiązku i możesz obstawać przy przelewie.

Linia twierdzi, że opóźnienie to nadzwyczajne okoliczności. Co robić? Poproś pisemnie, żeby wskazała konkretną przyczynę. Sama awaria techniczna zazwyczaj nie jest nadzwyczajną okolicznością. Jeśli powód budzi wątpliwości, złóż skargę do urzędu albo do Europejskiego Centrum Konsumenckiego, które oceni argumentację przewoźnika.

Bilet kupiłem przez pośrednika. Do kogo mam pisać? Do linii lotniczej, która wykonywała lot, bo to ona odpowiada za odszkodowanie. Pośrednik ani biuro podróży za tę kwotę nie odpowiadają.

Czy muszę korzystać z firmy, która odzyskuje odszkodowania za prowizję? Nie. Wniosek możesz złożyć samodzielnie i za darmo, a całą kwotę zatrzymać dla siebie. Firmy tego typu pobierają procent. Warto rozważyć je dopiero wtedy, gdy sprawa trafia do sądu i sam nie chcesz się nią zajmować.

Lecieliśmy całą rodziną. Liczę jedno odszkodowanie czy kilka? Odszkodowanie przysługuje każdemu pasażerowi osobno, także dzieciom, za które zapłacono za bilet. We wniosku wymień wszystkie osoby albo złóż wniosek dla każdej z nich.

Podstawa prawna

Rozporządzenie nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład, odwołania lub dużego opóźnienia lotów: art. 5-7, art. 5 ust. 3. Prawo do odszkodowania przy opóźnieniu co najmniej trzech godzin potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07. Termin przedawnienia roszczenia ocenia się na gruncie prawa krajowego, w Polsce zgodnie z Kodeksem cywilnym: art. 778.